Уважаемые люди

Зуфар мулл (Мустафин Зуфар Мустафинович)

Зөфәр Мостафа улы Байгелде авыл мәдрәсәсен тәмамлагач Кыешкы мәдрәсәсендә укыган. Ул укып йөррегән вакытта 1914 едла Беренче донья сугышы башланган. Аны шул вакытта салдатка алганнар. Шул еллардагы солдат тормышын ул үзенең шигерләрендә күрсәтә. Сугышта күргәннәрен шигырь белән 200 битлек китап итеп доньяга чыгарырга әзерли. Бу шигъри язуларда патша хөкүмәте алып барган сугышның гаделсезлеге, сәләтсез командирлар аркасында солдатларның һәләк булуы, ачлык хөкем сөрүе, медицина ярдәме булмавы нәтиҗәсендә армияда чир таралу турыңда бәян ителә. Революция һәм гражданнар сугышынан соң дин әһелләрен сәяси хокуктан мәхрүм итү яңа иҗади эш белән шөгелләнергә мөмкинчеоек бирми.

Сугыштан исән-сау әйләнеп кайткач ул үзенең укуын дәвам итә. Мәдрәсәне тәмамлагач аны шунда, Кыешкы мәдрәсәсендә, укытучы итеп калдыралар. 1920 елда авыл халкы сорауы буенча аны Байгелде авылына мулла итеп кайтаралар. Яше белән кече булуына карамастан авыл халкы аны "өлкән мулла" диеп атап йөрткән булган. Ул тирә-юньдә бердән-бер указлы мулла була.

 1930 елларда, үз көче белән салынган йорты, ике аты, ике сыеры була. Аны байлар рәтенә кертеп тә булмый, әммә 1931 едла аны тирә-якта указлы бер өлкән мулла булганы өчен дер инде раскулачить итеп 3 елга утырталар. Әнине, биш баласы белән мунчага чыгарылып, бөтен йорт, мал-туарларын алып бетерәләр. Мунчада яшәгәндә каты чирдән ике кызы (Мәрьям, Фәридә) үлеп китәләр.

1935 елда авылга кайтып яши башлагач, 1936 елның сентябрь аенда колхозда пожар була. Шулар гына яндырган диеп, бик күп картларны тагын алып китәләр. Менә шунда да инде алар өчен була доньяның тәмугы. Шул елларда чиккән яфаларны аның әсирлектән язган хатлары сөйли.

(Из воспоминаний Мустафиной (Сагдатовой) Фариды Зуфаровны) полный текст

Хазиев Фасахетдин - в молодости дояр, потом многие годы работал заведующим Байгильдинской молочно-товарной фермыё Он Заслуженный работник сельского хозяйства БАССР, награжден орденом. В настоящее время оказывает помощь односельчанам в поддержании мусульманских обрядов. Односельчане его очень уважают.

ШИРЕЕВ Давлет, участник Великой Отечественной войны, признанный гармонист села Байгильдино, отличный столяр и плотник. При его участии построены десятки домов села, а его руками украшены мноржество карнизов и фронтонов односельчан.

назад        вперед

Полезные сайты

РОССИЙСКОЕ ВОЕННО-ИСТОРИЧЕСКОЕ ОБЩЕСТВО
Национальный музей Республики Башкортостан

Республиканский Музей Боевой Славы

Государственный музей политической истории Росии

Сайт администрации Нуримановского района
Сайт администрации Нуримановского района
Сайт Байгильдинского сельского лицея
Сайт Байгильдинского сельского лицея
Неофициальный сайт с.Байгильдино
Неофициальный сайт с.Байгильдино

Приглашаем участвовать в форуме «Краеведы Нуримановского района»

Посмотри на свою деревню с высоты

Еще можно обратиться сюда и получить более подробную информацию и более удобные спутниковые снимки